พฤติกรรมเสี่ยง จากเรื่องอุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคล
พฤติกรรมเสี่ยงจากการใช้อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคล (PPE)
อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคล หรือ PPE ช่วยลดการสัมผัสอันตรายและลดความรุนแรงของการบาดเจ็บ แต่ต้องเลือกให้เหมาะกับงาน สวมให้ครบ และใช้อย่างถูกต้อง เพราะแม้จะสวม PPE อยู่ ก็อาจได้รับอันตรายได้หากอุปกรณ์ไม่ตรงกับความเสี่ยงหรือใช้งานผิดวิธี
พฤติกรรมเสี่ยงที่ควรสังเกต แบ่งเป็น 2 เรื่องหลัก ดังนี้
1. ไม่ใช้ PPE ครบตามลักษณะงานอันตราย
หมายถึง ไม่สวม หรือสวมอุปกรณ์ป้องกันไม่ครบตามที่งานนั้นกำหนด ทำให้ร่างกายบางส่วนยังสัมผัสกับอันตรายโดยตรง
ตัวอย่างที่เห็นได้ชัด
- งานเจียรโลหะ: สวมถุงมือและรองเท้านิรภัย แต่ไม่สวมแว่นตานิรภัยและกระบังหน้าตามที่งานกำหนด เศษโลหะอาจกระเด็นเข้าตาหรือใบหน้า
- งานสัมผัสสารเคมี: สวมแว่นตาป้องกันสารเคมี แต่ไม่สวมถุงมือที่เหมาะกับสารนั้น สารเคมีอาจสัมผัสผิวหนัง
- งานในพื้นที่เสียงดัง: เข้าไปทำงานโดยไม่ใช้ที่อุดหูหรือที่ครอบหูตามข้อกำหนด ทำให้ได้รับเสียงโดยไม่มีการป้องกัน
- งานขนย้ายสินค้า: สวมเสื้อสะท้อนแสง แต่ใส่รองเท้าแตะแทนรองเท้านิรภัยตามที่พื้นที่กำหนด เท้าอาจได้รับบาดเจ็บจากสิ่งของตกหรือกระแทก
พฤติกรรมปลอดภัยที่ต้องการ: ตรวจสอบข้อกำหนด PPE ของงานและพื้นที่ แล้วสวมให้ครบก่อนเริ่มงาน รวมถึงสวมตลอดช่วงที่สัมผัสอันตราย
จำง่าย: “ใส่บางชิ้น ยังป้องกันไม่ครบ”
2. ใช้งาน PPE ไม่ถูกต้องตามลักษณะงานอันตราย
หมายถึง มีหรือสวม PPE แล้ว แต่เลือกชนิดไม่เหมาะ สวมผิดวิธี หรือใช้อุปกรณ์ที่เสื่อมสภาพ ทำให้ป้องกันอันตรายได้ไม่เพียงพอ
ตัวอย่างที่เห็นได้ชัด
- เลือกอุปกรณ์ผิดประเภท: ใช้หน้ากากกรองฝุ่นในงานที่มีไอระเหยสารเคมี ทั้งที่หน้ากากชนิดนั้นไม่ได้ออกแบบมาป้องกันไอระเหย
- สวมไม่กระชับ: สวมหน้ากากป้องกันทางเดินหายใจหลวม มีช่องรั่วบริเวณขอบ ทำให้สิ่งปนเปื้อนผ่านเข้าไปได้
- สวมผิดตำแหน่ง: ใส่ที่อุดหูไม่ถูกวิธี หรือคาดแว่นตานิรภัยไว้บนศีรษะขณะทำงาน อวัยวะที่ต้องป้องกันจึงยังเปิดรับอันตราย
- เลือกวัสดุไม่เหมาะ: ใช้ถุงมือที่ไม่ทนต่อสารเคมีที่กำลังใช้งาน แม้ดูเหมือนป้องกันมือแล้ว แต่สารอาจซึมผ่านหรือทำให้ถุงมือเสื่อมได้
- ใช้อุปกรณ์ชำรุด: ใช้แว่นตาร้าว ถุงมือขาด หรือสายรัดเสื่อม โดยไม่เปลี่ยนก่อนเริ่มงาน
พฤติกรรมปลอดภัยที่ต้องการ: เลือกชนิดและขนาดให้ตรงกับอันตราย ตรวจสภาพก่อนใช้ และสวมตามวิธีที่ผู้ผลิตและหน่วยงานกำหนด หากชำรุดหรือไม่แน่ใจ ให้หยุดใช้และขออุปกรณ์ที่เหมาะสม
จำง่าย: “ใส่ครบ ต้องใส่ถูก และอุปกรณ์ต้องพร้อมใช้”
แนวทางนำไปสังเกตหน้างาน
ผู้สังเกตควรตรวจจากข้อกำหนดของงานจริง โดยดู 4 ข้อหลัก ได้แก่
- ครบหรือไม่: สวม PPE ครบตามงานและพื้นที่หรือไม่?
- ตรงอันตรายหรือไม่: ชนิดของอุปกรณ์เหมาะกับสิ่งที่ต้องป้องกันหรือไม่?
- ถูกวิธีหรือไม่: สวมถูกตำแหน่ง กระชับ และปรับสายรัดเหมาะสมหรือไม่?
- พร้อมใช้หรือไม่: อุปกรณ์อยู่ในสภาพดี ไม่มีรอยชำรุดที่กระทบการป้องกันหรือไม่?
เมื่อพบพฤติกรรมเสี่ยง ควรพูดคุยให้เข้าใจสาเหตุ เช่น อุปกรณ์ไม่มี ขนาดไม่พอดี ชำรุด หรือพนักงานยังไม่ทราบวิธีใช้ แล้วแก้ไขให้ตรงจุดก่อนกลับไปทำงาน
PPE เป็นส่วนหนึ่งของการป้องกัน จึงต้องใช้ร่วมกับการควบคุมอันตรายที่เครื่องจักร วิธีทำงาน และสภาพแวดล้อมด้วย
.jpg)
