เรามาทำความรู้จักกัน SOT
SOT : Safety Observation Tour ( การสังเกตการณ์ความปลอดภัย)
สวัสดีครับ
ผมขอนำกิจกรรมด้านความปลอดภัย มาเผยแพร่ เกี่ยวกับด้านพฤติกรรมผู้ปฏิบ้ติงาน พฤติกรรมเสี่ยง อันตรายที่่มีแนวโน้มทำให้เกิดอุบัติเหตุ จึงจำเป็นต้องปรับเปลี่ยนให้ปลอดภัย โดยมีทีมงานฯ วางแผนวิเคราะห์งานเพื่อความปลอดภัย แล้วเข้าไปการสังเกตการณ์พฤติกรรมการทำงานของพนักงาน พร้อมให้คำแนะนำ พูดคุย และกล่าวชมเชย คิดเชิงบวก เพื่อให้คิดได้ดัวเอง ปรับเปลี่ยนให้ปลอดภัย ทุกคนรู้และเข้าใจ ปฏิบัติงานด้วยความปลอดภัย สุดท้ายกลายเป็นวัฒนธรรมขององค์กร
ต้องขอขอบคุณ บริษัท ปูนซีเมนต์นครหลวง จำกัด (มหาชน) ปูนอินทรีย์ ที่่นำมาเผยแพร่ เพ่ื่อให้ทุกคนปลอดภัย ขอบคุณมากครับ
SOT : Safety Observation Tour ( การสังเกตการณ์ความปลอดภัย)
แนวทางปฏิบัติเมื่อพบสิ่งที่ไม่ปลอดภัยในการทำ SOT (Safety Observation Tour)
การทำ SOT ไม่ได้มีเป้าหมายเพียงเพื่อ “ตรวจหา” ความไม่ปลอดภัยเท่านั้น แต่หัวใจสำคัญคือการ “สร้างพฤติกรรมที่ปลอดภัย” และ “ปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง” ดังนั้นเมื่อพบสิ่งที่ควรแก้ไข เช่น พนักงานไม่สวม PPE การจัดเก็บไม่เป็นระเบียบ หรือเครื่องจักรไม่มีอุปกรณ์ป้องกัน ควรดำเนินการอย่างเป็นระบบและสร้างสรรค์ ดังนี้
1. ประเมินความเสี่ยงและหยุดอันตรายทันที
หากสิ่งที่พบมีความเสี่ยงสูง เช่น
พนักงานไม่สวมหมวกนิรภัยในพื้นที่เสี่ยง
เครื่องจักรไม่มีการ์ดป้องกัน
ควร “หยุดพฤติกรรมหรือหยุดงานชั่วคราว” เพื่อป้องกันอุบัติเหตุทันที โดยทำด้วยท่าทีสุภาพและเน้นความปลอดภัยเป็นหลัก ไม่ใช่การตำหนิ
2. เข้าพูดคุยด้วยทัศนคติเชิงบวก
การสื่อสารเป็นหัวใจของ SOT
เริ่มด้วยคำถาม เช่น “มีอะไรที่ทำให้วันนี้ไม่ได้ใส่หมวกนิรภัยครับ?”
รับฟังเหตุผล เช่น ความไม่สะดวก อุปกรณ์ไม่พร้อม หรือความเข้าใจคลาดเคลื่อน
หลีกเลี่ยงการตำหนิหรือใช้อารมณ์
เป้าหมายคือ “เข้าใจสาเหตุ” ไม่ใช่ “จับผิด”
3. ให้คำแนะนำและเสริมสร้างพฤติกรรมที่ถูกต้อง
หลังจากเข้าใจสาเหตุแล้ว ควร
อธิบายความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น
แนะนำวิธีปฏิบัติที่ถูกต้อง เช่น การใช้ PPE หรือการจัดเก็บวัสดุอย่างเป็นระเบียบ
ชื่นชมเมื่อพบพฤติกรรมที่ดี เพื่อสร้างแรงจูงใจ
4. บันทึกสิ่งที่พบอย่างเป็นระบบ
การจดบันทึกช่วยให้เกิดการติดตามและวิเคราะห์
ควรบันทึกทั้ง
สิ่งที่ไม่ปลอดภัย (Unsafe Act / Unsafe Condition)
สาเหตุที่พบ
ข้อเสนอแนะหรือแนวทางแก้ไข
ข้อมูลเหล่านี้จะช่วยในการวางแผนปรับปรุงในระยะยาว
5. ดำเนินการแก้ไขและประสานงาน
บางปัญหาแก้ได้ทันที เช่น
ให้พนักงานใส่ PPE
จัดเก็บพื้นที่ให้เรียบร้อย
แต่บางเรื่องต้องประสานงาน เช่น
ติดตั้งการ์ดป้องกันเครื่องจักร
ปรับปรุงขั้นตอนการทำงาน
ควรแจ้งผู้รับผิดชอบและกำหนดระยะเวลาแก้ไขให้ชัดเจน
6. ติดตามผลอย่างต่อเนื่อง (Follow-up)
SOT จะไม่สมบูรณ์หากไม่มีการติดตาม
ตรวจสอบว่ามีการแก้ไขแล้วหรือไม่
พฤติกรรมพนักงานเปลี่ยนแปลงหรือยัง
มีปัญหาเดิมเกิดซ้ำหรือไม่
การติดตามอย่างสม่ำเสมอจะทำให้เกิด “วัฒนธรรมความปลอดภัย” อย่างแท้จริง
ตัวอย่างการประยุกต์ใช้จริง
พนักงานไม่สวมหมวกนิรภัย → พูดคุยหาสาเหตุ + ให้ใส่ทันที + ตรวจสอบว่ามีหมวกเพียงพอ
การจัดเก็บวัสดุไม่เป็นระเบียบ → แนะนำ 5ส + จัดพื้นที่ใหม่ + ติดป้ายชัดเจน
เครื่องจักรไม่มีการ์ดป้องกัน → หยุดใช้งาน + แจ้งซ่อม + ติดตั้งอุปกรณ์ก่อนใช้งาน
พฤติกรรมรีบเร่ง/ทำงานผิดวิธี → โค้ชการทำงานที่ถูกต้อง + ลดแรงกดดันด้านเวลา
สรุป
การพบความไม่ปลอดภัยใน SOT ไม่ใช่เรื่องลบ แต่เป็น “โอกาสในการปรับปรุง”
หากดำเนินการอย่างถูกวิธี คือ
หยุดความเสี่ยง → พูดคุย → แนะนำ → บันทึก → แก้ไข → ติดตามผล
จะช่วยลดอุบัติเหตุ สร้างความเข้าใจ และพัฒนาวัฒนธรรมความปลอดภัยในองค์กรได้อย่างยั่งยืน
.jpg)
