บทบาทของหัวหน้างานและพนักงาน
หัวใจสำคัญของการทำ Kaizen ให้เกิดผลจริง
Kaizen จะไม่สำเร็จด้วยเครื่องมือเพียงอย่างเดียว
แต่จะเกิดขึ้นได้จริงจาก พฤติกรรม บทบาท และความร่วมมือ ของทั้งหัวหน้างานและพนักงานในหน้างาน
1. บทบาทของหัวหน้างาน : ผู้นำการเปลี่ยนแปลง
หัวหน้างานคือ “ตัวเชื่อม” ระหว่างนโยบายกับหน้างานจริง
บทบาทสำคัญไม่ได้อยู่ที่การสั่ง แต่คือการ สร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการปรับปรุง
1.1 มองเห็นปัญหาเป็นโอกาส
หัวหน้างานต้องเปลี่ยนมุมมองจาก
“ปัญหา = เรื่องน่ารำคาญ”
เป็น
“ปัญหา = โอกาสในการพัฒนา”
การเดินไปดูหน้างาน (Gemba Walk) สม่ำเสมอ
ช่วยให้เห็นการเดินเกินจำเป็น เวลาที่สูญเปล่า และความเสี่ยงด้านความปลอดภัยที่ซ่อนอยู่
1.2 ตั้งคำถามแทนการสั่ง
Kaizen เกิดจากคำถาม เช่น
ทำไมต้องทำขั้นตอนนี้
ถ้าไม่ทำ จะเกิดอะไรขึ้น
มีวิธีที่ง่ายกว่า ปลอดภัยกว่า หรือเร็วกว่าไหม
หัวหน้างานที่ตั้งคำถาม จะช่วยให้พนักงาน “คิดเป็น” ไม่ใช่แค่ “ทำตาม”
1.3 สนับสนุน ไม่ตำหนิ
ถ้าพนักงานเสนอไอเดียแล้วถูกปฏิเสธหรือโดนตำหนิ
Kaizen จะหยุดทันที
หัวหน้างานต้องทำให้พนักงานมั่นใจว่า
การแจ้งปัญหาไม่ใช่ความผิด
Near Miss ไม่ใช่เรื่องน่าอาย
ไอเดียเล็ก ๆ มีคุณค่า
1.4 ทำให้มาตรฐานอยู่ได้จริง
หลังปรับปรุงแล้ว หน้าที่ของหัวหน้างานคือ
กำหนดมาตรฐาน
ติดตาม
ทำให้สิ่งที่ดี “กลายเป็นนิสัย”
Kaizen ที่ดีไม่ใช่ทำครั้งเดียวแล้วจบ
แต่ต้องอยู่ได้ในงานประจำวัน
2. บทบาทของพนักงาน : เจ้าของหน้างานตัวจริง
พนักงานคือคนที่อยู่กับกระบวนการทุกวัน
จึงเป็นแหล่งไอเดีย Kaizen ที่ดีที่สุด
2.1 สังเกตและตั้งคำถามกับงานของตัวเอง
งานที่
ต้องเดินบ่อย
ต้องรอ
ต้องแก้ซ้ำ
รู้สึกไม่ปลอดภัย
สิ่งเหล่านี้คือ “สัญญาณของความสูญเปล่า”
พนักงานที่ทำ Kaizen คือคนที่ไม่ชินกับความไม่จำเป็น
2.2 กล้าแจ้งปัญหาและ Near Miss
อุบัติเหตุร้ายแรง มักเริ่มจาก Near Miss เล็ก ๆ
การแจ้งความเสี่ยงคือการป้องกัน ไม่ใช่การฟ้องร้อง
องค์กรที่ปลอดภัย
คือองค์กรที่พนักงาน “กล้าพูด”
2.3 มีส่วนร่วมในการปรับปรุง
Kaizen ไม่จำเป็นต้องเป็นโครงการใหญ่
แค่
จัดวางเครื่องมือใหม่
ลดขั้นตอนเอกสาร
ตีเส้นพื้นที่ให้ชัด
สิ่งเล็ก ๆ เหล่านี้สะสมเป็นผลลัพธ์ใหญ่
2.4 รักษามาตรฐานร่วมกัน
เมื่อมีการปรับปรุงแล้ว
พนักงานคือคนสำคัญในการรักษา 5ส มาตรฐานงาน และความปลอดภัยให้คงอยู่
Kaizen จะยั่งยืนได้
เมื่อทุกคนรู้สึกว่า “นี่คืองานของเรา”
3. เมื่อหัวหน้างานและพนักงานเดินไปทางเดียวกัน
หัวหน้างาน : สร้างทิศทางและบรรยากาศ
พนักงาน : สร้างไอเดียและลงมือทำจริง
Kaizen จะไม่ใช่งานเพิ่ม
แต่จะกลายเป็น วิธีทำงานประจำวัน
บทสรุป
Kaizen ไม่ได้เริ่มจากเครื่องมือ
แต่เริ่มจาก คน
หัวหน้างานที่ฟัง
พนักงานที่กล้าพูด
องค์กรที่มองปัญหาเป็นโอกาส
เมื่อทั้งสองบทบาททำงานสอดประสานกัน
การลดเวลา ลดขั้นตอน และลดอุบัติเหตุ
จะเกิดขึ้นได้จริงและยั่งยืน
